Geautomatiseerde Mobiele Virtual en Augmented Reality Cognitieve Gedragstherapie voor Specifieke Fobie

dr. Tara Donker
Vrije Universiteit Amsterdam

nummer

Opgenomen in sessies

Vrijdag, 11.00 uur, Zaal 63

Kernwoorden

mixed reality, applicatie, specifieke fobie

Tags thematiek en problematiek

Angststoornissen

Tags doelgroep

Volwassenen

Tags streams

Cognitieve (gedrags)therapie

Inhoud van de lezing

IntroductieToegang tot wetenschappelijk bewezen effectieve psychologische behandeling is wereldwijd een uitdaging. Innovatieve zelfhulpmethoden waarbij gebruik wordt gemaakt van smartphone-applicaties en goedkope virtual reality hebben het potentieel om de toegankelijkheid en schaalbaarheid van psychologische behandelingen te vergroten. Wij onderzochten de effectiviteit van een volledig geautomatiseerde Virtual Reality Cognitieve Gedragstherapie (VR-CBT) smartphone app voor hoogtevrees en vliegangst in combinatie met een $5 VR bril. In deze lezing bespreek ik de resultaten van twee onderzoeken en de ontwikkeling van een augmented reality CGT app voor spinnenangst.

Methoden

In de twee VRs studies hebben wij volwassen deelnemers (leeftijd: 18-65 jaar) met hoogtevrees of vliegangst symptomen en toegang tot een smartphone gerekruteerd uit de Nederlandse algemene bevolking en gerandomiseerd door een onafhankelijke onderzoeker naar ofwel een geautomatiseerde VR Cognitieve Gedragstherapie (VR-CBT) app of een wachtlijst controle conditie. Het onderzoeksteam was blind voor de behandelingstoewijzing. De therapie, VR-CBT app bestaande uit zes geanimeerde modules en zeven gamified VR omgevingen, werd gedurende een periode van 6 weken gegeven in de natuurlijke omgeving van de deelnemers. Online zelfrapportage assessments werden ingevuld zonder tussenkomst van de onderzoeker op baseline, na de behandeling, op 3 maanden en op 12 maanden follow-up (alleen onderzocht voor vliegangst). De primaire uitkomstmaat was de Acrophobia Questionnaire (AQ) voor hoogtevrees en de Flight Anxiety Situations Questionnaire (FAS) voor vliegangst. Analyses waren gebaseerd op intent-to-treat.

Resultaten

In totaal werden 196 personen (hoogtevrees) en 153 personen (vliegangst) gerandomiseerd, aan de VR-CBT-app of aan de controleconditie. Een intent-to-treat analyse toonde een significante vermindering van hoogtevrees symptomen op post-test voor de VR-CBT app vergeleken met de controle conditie aan (b = –26.73 [95%CI, −32.12 tot −21.34]; P < .001; d = 1.14 [95%CI, 0.84 to 1.44]). De resultaten waren vergelijkbaar voor vliegangst op post-test (b = -21.90 [95% CI, -28.65 tot -15.14], p < 0.001; d = 0.98 [95% CI, 0.65 tot 1.32]). Het uitvalpercentage was rond de 20% in beide studies. De resultaten bleven behouden bij 3 maanden follow-up voor hoogtevrees en vliegangst en 12 maanden follow-up (vliegangst) (d = 1,12 [95% CI, 0,46 tot 1,79]). Een klein deel van de deelnemers meldden bijwerkingen van cyberziekte symptomen.

Discussie en conclusie

Volledig geautomatiseerde mobiele VR-CBT fobie therapie is effectief in het verminderen van hoogtevrees en vliegangst symptomen en in staat om een zeer schaalbare en goedkope behandeling aan te bieden.

Klinische implicaties

Deze studies laten zien dat volledig geautomatiseerde mobiele VR-CBT therapie, gegeven in een natuurlijke omgeving zonder menselijke tussenkomst, effectief is, ook op lange termijn.

Referenties en literatuur

Toffolo, M.J.B., Fehribach, J.R., van Klaveren, C., Cornelisz, I., van Straten, A., van Gelder, JL., Donker, T. (2022). Automated App-Based Augmented Reality Cognitive Behavioural Therapy for Spider Phobia: Study Protocol for a Randomized Controlled Trial (accepted)

Fehribach, J., Toffolo, M., van Straten, A., Donker, T. (2021) Virtual reality self-help treatment for aviophobia: A protocol for a randomized-controlled trial. JMIR Res Protoc 2021;10(4):e22008) doi: 10.2196/2200

Donker, T.; Klaveren, C.; Cornelisz, I.; Kok, R.N.; van Gelder, J.-L. (2020). Analysis of Usage Data from a Self-Guided App-Based Virtual Reality Cognitive Behavior Therapy for Acrophobia: A Randomized Controlled Trial. J. Clin. Med. 9, 1614.

Donker, T., Cornelisz, I., van Klaveren, C., van Straten, A., Carlbring, P., Cuijpers, P. (2019). Self-guided App-based Virtual reality cognitive behaviour therapy for acrophobia: a randomized controlled trial. JAMA Psychiatry. doi:10.1001/jamapsychiatry.2019.0219.

Donker, T., van Esveld, S., Fischer, N., Van Straten (2018). 0Phobia - towards a virtual cure for acrophobia: Study protocol for a randomized controlled trial. Trials. 19:433

Tags flow

Maatschappelijke en beroepsspecifieke factoren die druk leggen op de (jeugd) GGZ
De therapeut onder druk