Slaap de stress weg

Dr Dalena van Heugten
Maastricht University

 

nummer

50

Opgenomen in sessies

Vrijdag, 13.30 uur, Zaal 63

Kernwoorden

slaapverbetering, CGTi, stress, mentaal welzijn, evidence-based behandeling

Tags doelgroep

Volwassenen

Tags flow

Gevolgen van langdurige/chronische stress/druk op lichaam en geest
Verminderen van- of leren omgaan met (zelfopgelegde) druk/stress

Tags thematiek en problematiek

Transdiagnostisch

Tags streams

Cognitieve (gedrags)therapie

Workshop

In deze workshop wordt onderzoek uiteengezet over de relatie tussen slaap en langdurige stress op lichaam en geest. In het eerste deel van de workshop wordt aandacht besteed aan de impact van slaapproblemen op ons dagelijks functioneren en de wisselwerking tussen chronische stress en een gezonde nachtrust (Van Heugten, 2021). Slaapgebrek wordt gepresenteerd als een transdiagnostische klacht die voorkomt bij alle mentale stoornissen en zowel op mentaal (angst, depressie, stress) als fysiek gebied (infectieziekten, diabetes, verhoogd cholesterol) chronische stress veroorzaakt. We doen dit aan de hand van een interactieve quiz gevolgd door een discussie over hoe je slaapproblemen uit kunt vragen in de praktijksetting.

Er wordt daarnaast uitleg gegeven over wat er gebeurt in de hersenen tijdens de slaap en hoe je dat kunt linken aan gedragingen overdag. Dit doen we in subgroepen aan de hand van casusmateriaal om zo moeilijke begrippen te verduidelijken en te kunnen koppelen aan praktijkvoorbeelden.

Deze workshop focust in de kern op hoe slaap een onderbelicht onderwerp is in de klinische praktijk en mogelijkheden biedt. Het wordt gepresenteerd als een evidence-based alternatief voor cliënten die met de reguliere behandeling niet uit de voeten kunnen. Immers zijn de technieken uit de cognitieve gedragstherapie voor insomnia (CGTi) - zoals slaaphygiëne, psycho-educatie, slaaprestrictie, en het omgaan met dysfunctionele cognities rondom slaap -, allen gebaseerd op de evidence-based methodieken van experts op dit gebied (Espie et al., 2012; Riemann et al., 2009; Morin et al., 2006).

In het tweede deel van de workshop presenteer en oefen ik met de deelnemers technieken vanuit de CGTi en andere psychologische behandelingen gericht op slaap die toepasbaar zijn in de eigen praktijk om de slaap te verbeteren.

Leerdoelen van deze workshop betreffen:

·        Hoe kun je slaapproblemen uitvragen in een praktijksetting

·        Wat gebeurt er in de hersenen tijdens de slaap en wat zijn de ramificaties overdag, gespecifieerd op:

o   Chronische stress

o   Psychische klachten

o   Fysieke klachten

·        Wat kan slaapbehandeling en kennis over slaap ons bieden in onze klinische praktijk?

·        Welke technieken kan een behandelaar in de eigen praktijk toepassen, en hoe doe je dat?

Literatuur

Espie, C.A., Kyle, S.D., Williams, C., Ong, J.C., Douglas, N.J., Hames, P., & Brown, J.S.L. (2012). A randomized, placebo-controlled trial of online cognitive behavioral therapy for chronic insomnia disorder delivered via an automated media-rich web application. SLEEP, 35, 769-781.

Morin, C.M., Bootzin, R.R., Buysse, D.J., Edinger, J.D., Espie, C.A., & Lichstein, K.L. (2006). Psychological and behavioral treatment of insomnia: Update of the recent evidence (1998-2004). SLEEP, 29, 1398–1414.

Riemann, D., & Perlis, M.L. (2009). The treatments of chronic insomnia: A review of benzodiazepine receptor agonists and psychological and behavioral therapies. Sleep Medicine Review, 13, 205–214.

Van der Kloet, D., Giesbrecht, T., Lynn, S. J., Merckelbach, H., & de Zutter, A. (2012b). Sleep normalization and decrease in dissociative experiences: Evaluation in an inpatient sample. Journal of Abnormal Psychology, 121, 140-150.

Van Heugten, D. (2021). Nachtrust – Waarom slapen onze geest gezond houdt. Thomas Rap: Amsterdam.

Auteurs

Dalena van Heugten

Maastricht University
Universitair docent